Траумата на двојната перцепција: Зошто младите го сакаат европскиот сон, но не веруваат во нашата реалност
Анализа од граѓански активист и младински работник
Кога бројките врескаат
Дозволете да бидам брутално директен. Социолошката анкета, која ја покажува длабоката шизофренија помеѓу високиот европски идеал и ниската национална доверба кај младите, не е само податок за архива. Тоа е институционална обдукција. Тоа е доказ за системско отуѓување , генерацијата која е идеолошки најблиску до Европа, е психолошки најдалеку од сопствената држава.
ФАКТ: Кога 41% од младите ја сакаат ЕУ, но 46,5% не веруваат дека членството ќе се случи, ние не се соочуваме со политички застој, туку со егзистенцијална криза на довербата. Ова не е скептицизам кон Брисел; ова е пресуда за неефикасноста на домашниот систем.
Јас, како некој кој е на терен, ви тврдам: Ние сме сведоци на патолошки јаз помеѓу она што го сакаме и она што веруваме дека можеме да го постигнеме. А коренот на таа патологија е недвосмислен.
Психологија на отуѓување: Недостаток на заслужено признание
Европската Унија за младите е пред се простор на заслужено признание (меритократија). Тие го бараат системот каде што вложениот труд, знаењето и квалитетот се загарантирано наградени.
Кога младите не веруваат во членството, тоа е длабок симптом на недоверба во капацитетот на државата да ги заштити тие вредности. Тие се сомневаат дека системот:
- Ќе им даде шанса без партиска или семејна конекција.
- Ќе ги заштити од оние кои се над законот.
- Ќе ги задржи нивните најдобри и најспособни врсници дома.
Ова е емоционална и интелектуална миграција која претходи на физичката. Младите се веќе напуштени од системот, и нивниот сомнеж е само логична реакција на оваа негрижа и нееднаквост.
Корупцијата: Епидемија на неправда и институционална деградација
Анкетата е недвосмислена во лоцирањето на основата на овој скептицизам: Корупцијата. Над 84% ја посочуваат како најголема пречка. Ова не е само политичка флоскула; ова е научна констатација за институционална деградација.
Корупцијата, на ниво на општествена психологија, е деструктивен механизам кој:
- Ја елиминира меритократијата: Таа директно го негира основниот принцип на развој: дека успехот доаѓа од знаење, а не од конекции. Таа ги девалвира дипломите, професионализмот и етиката.
- Ја руинира довербата во системот: Кога правдата, здравството и образованието се продаваат, младите учат дека законот е флексибилен, а моралните вредности се неважни.
- Го стимулира Егзодусот: Заминувањето на младите повеќе не е економска одлука, туку рационален психолошки избор. Тие не бегаат од државата; бегаат од неправдата што корупцијата ја симболизира.
Апатијата кај младите тогаш станува одбранбен механизам , начин да се заштити интегритетот на личноста од постојаното разочарување и етичкото насилство на системот.
Повик за суверена реконфигурација и проактивност
Наместо да ја третираме интеграцијата како процес на чекање на надворешна одлука, мора да ја претвориме во интензивна внатрешна промена.
Експертскиот заклучок е следниот: Ние мора да се обврземе на суверена реконфигурација на државата, која не зависи од датумот за членство во ЕУ, туку од нашата сопствена самоодржливост.
Како да го сториме тоа?
- Фокус на Интегритетот: Наместо да мериме усогласеност со легислативата, да го мериме интегритетот на спроведувањето. Дали администрацијата е услужлива? Дали судиите се непристрасни? Тоа се мерливи индикатори за европеизација.
- Ре-активирање на Граѓанската Одговорност: Младите мора да бидат третирани како ко-креатори, а не како статистичка грешка. Потребно е да се зајакне нивниот глас во мониторингот на трошењето на јавните пари и во креирањето на локалните политики. Граѓанскиот активизам мора да стане негација на корупцијата.
Заклучок: Социологија на дисфункција
Кризата на доверба кај младите е најскапата цена што ја плаќаме за нашиот институционален застој. Социологијата ја нарекува оваа појава социјална дисфункција , состојба каде што формалните структури на општеството (закони, институции) не ги исполнуваат своите основни функции кон граѓаните, што доведува до структурен конфликт на вредности.
Младите го прифатиле модерниот, европски систем на вредности (интегритет, заслуга), но се принудени да живеат во систем на клиентелизам и партизација. Овој конфликт е тој што ја генерира апатијата и сомнежот во иднината.
Нашата мисија како активисти е да го претвориме овој структурен сомнеж во движечка сила за промена. Не сме должни да чекаме некој од надвор да ја донесе правдата и редот. Ние сме должни кон себеси да ја изградиме функционалната држава во која сакаме да живееме.
ЕУ членството е цел, но функционалноста е услов. Ако успееме да го претвориме скептицизмот кон државата во акција за нејзина поправка, тогаш веќе сме влегле во Европа. Нашата мисија е да им дадеме на младите алатки и глас за да станат архитекти на таа промена.
Да не чекаме! Нашата најголема битка не е надворешна, туку внатрешна. Да почнеме да ја градиме нашата, европска, држава од темел.
Пишува: Вахид Мемед – Граѓански активист
