Православните верници денес, 8 ноември, го одбележуваат Митровден – празникот посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
Митровден е еден од позначајните есенски празници во македонската традиција, а во многу семејства се празнува и како домашна слава. Овој празник со векови е поврзан со семејството, гостопримството, молитвата, но и со бројни народни обичаи и верувања.
Митровден – почеток на зимскиот период
Во народниот календар Митровден се сметал за меѓник меѓу летниот и зимскиот дел од годината. Со празникот се поврзувал крајот на сезонските работи и подготовката за зимата.
Оттука потекнува и познатата македонска поговорка:
„Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден.“
Во минатото, до овој празник требало да бидат завршени поголем дел од работите на полето и околу домот, бидејќи се сметало дека по Митровден започнува постудениот период од годината.
Што велат народните верувања за времето?
Митровден е особено интересен поради старите верувања поврзани со времето.
Според народното верување, ако денот е сончев, зимата би требало да биде поблага, со помалку студени денови.
Ако на Митровден има дожд, мраз или студено време, се верувало дека претстои долга и студена зима. Во некои краишта се верувало и дека ако падне снег на Митровден, тој може да се задржи до пролет.
Станува збор за традиционални народни верувања, а не за научно правило или метеоролошка прогноза.
Празник за семејството и домот
Митровден во многу македонски семејства се празнува како домашна слава.
Традиционално, домаќините подготвуваат празнична трпеза, се меси обреден леб, се пречекуваат роднини и пријатели, а денот се поминува во семејна атмосфера.
Во некои краишта постоел и обичај вечерта пред празникот поблиските да се канат на слава со лепче или друг предмет. На самиот празник се приредувал ручек, а гостите доаѓале и наредниот ден.
На Митровден се слават и многу именденци
Денес именден празнуваат оние што ги носат имињата Димитар, Димитрија, Димитрие, Диме, Димо, Димко, Димче, Мите, Митре, Димана, Димка, Димитрина, Митра и други варијанти.
За нивните семејства празникот е уште еден повод за собирање, честитање и продолжување на семејната традиција.
Митровденските обичаи остануваат дел од традицијата
Иако денес многу од старите обичаи се практикуваат поретко, Митровден и понатаму има посебно место во македонската култура.
Празникот ги поврзува верата, семејството и традицијата, а старите верувања за времето и зимата и денес се прераскажуваат од генерација на генерација.
Честит Митровден на сите што го празнуваат, а на сите Димитри, Диме, Мите, Митре и останатите именденци – честит именден!
