Светот се соочува со ризик од нов глобален бран на поскапување на храната поради нарушувањата во транспортот низ Ормутскиот Теснец, предупредува „The Wall Street Journal“.
Кризата веќе не се однесува само на нафтата и природниот гас. Нарушувањето на една од најважните поморски рути во светот почнува директно да го погодува и глобалното земјоделство, бидејќи преку Ормутскиот Теснец се транспортира значителен дел од светските испораки на вештачки ѓубрива.
Според податоците што ги пренесува „WSJ“, достапноста на ѓубривата на светскиот пазар е намалена за речиси 40 проценти, односно недостигаат околу 2,7 милиони тони.
Доколку проблемите со пловидбата продолжат, последиците би можеле директно да се почувствуваат врз земјоделското производство и цените на храната.
Причината е едноставна – помалата достапност на ѓубрива ги зголемува трошоците за земјоделците. Доколку поради високите цени производителите почнат да користат помали количества, приносите на житарките и другите земјоделски култури би можеле да се намалат.
Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (FAO) претходно предупреди дека недостигот од ѓубрива би можел да влијае врз жетвите во втората половина од 2026 година и во 2027 година.
Најголем ризик постои за државите кои во голема мера зависат од увоз на ѓубрива и храна, а имаат ограничени финансиски можности да го апсорбираат растот на цените.
Според анализите на International Chamber of Commerce, доколку нарушувањата во транспортот продолжат, цените на основните прехранбени производи би можеле значително да пораснат. Во најлошото сценарио, кај житарките се споменува можен раст на цените и до 80 проценти.
Сепак, светскиот пазар досега покажува одредена способност за приспособување. Алтернативни производители, меѓу кои Египет, Нигерија, Кина, Русија и САД, зголемиле дел од испораките, со што е намален непосредниот ризик од целосен недостиг.
Проблемот, сепак, останува високата цена. Според неодамнешна анализа, уреата во вториот квартал од 2026 година била околу 70 проценти поскапа во споредба со истиот период една година претходно.
Ормутскиот Теснец затоа станува критична точка не само за глобалниот енергетски пазар, туку и за производството на храна.
Продолжената нестабилност би можела да создаде синџир на последици: поскапи ѓубрива → повисоки производствени трошоци → можни помали приноси → повисоки цени на храната.
Кризата на Блискиот Исток, која досега најчесто се следеше преку цената на нафтата, сè повеќе се поврзува и со стабилноста на глобалниот синџир на снабдување со храна.
