Први мај – Празникот на трудот како потсетник на работничките права
Скопје, 1 мај – Денеска ширум светот, вклучувајќи ја и Македонија, се одбележува Први мај – Меѓународниот ден на трудот, симбол на работничката борба за правични услови, достоинствена плата и социјална сигурност.
Први мај има историски корени во протестите на американските работници во Чикаго во 1886 година, кои штрајкуваа со барање за воведување на осумчасовен работен ден. Протестите кулминираа со т.н. „Хејмаркетска афера“, крвав настан кој ја запиша оваа дата во историјата како симбол на отпорот и жртвата за работничките права. Во 1889 година, Втората интернационала официјално го прогласи 1 мај за Ден на трудот.
Во Република Северна Македонија, Први мај е неработен ден, а традиционално се организираат синдикални митинзи, говори и други настани со кои се испраќаат пораки до јавноста и институциите. Главната тема и годинава остануваат условите за работа, правото на колективно организирање, заштитата на работниците и потребата од стабилни и безбедни работни места.
Иако во изминатите децении се постигнати значајни поместувања, синдикатите предупредуваат дека сè уште постојат бројни предизвици – прекувремена работа без надомест, злоупотреба на договори на определено време, ниска минимална плата, како и отежнат пристап до социјални и здравствени права.
Први мај е и ден за потсетување дека напредокот не се постигнува без труд, но дека тој труд мора да биде вреднуван, заштитен и почитуван. Во време кога глобалната економија се менува забрзано, а предизвиците како автоматизација, несигурна работа и миграција растат, значењето на солидарноста, социјалниот дијалог и правичната распределба на ресурсите е поголемо од кога било.
Денешниот ден е шанса и за институциите и за граѓаните да се потсетат дека секое општество се гради врз трудот на неговите луѓе – и токму затоа, секој работник заслужува достоинство, сигурност и иднина.
